دیسپلازی ران و تفاوت آن با دررفتگی کامل
دیسپلازی تکاملی مفصل ران یا DDH یعنی مفصل ران در دوره رشد، پوشش یا پایداری مناسب ندارد. گاهی حفره کمعمق است و گاهی ناپایداری یا دررفتگی وجود دارد؛ بنابراین هر دیسپلازی، دررفتگی کامل نیست. عبارت رایج «دررفتگی مادرزادی لگن» همه شکلهای این مشکل را دقیق توصیف نمیکند. این راهنمای گروه پزشکان مدیگارد، تفاوت ارزیابی شیرخوار با کودک بزرگتر و انتخاب مسیر مراقبت را توضیح میدهد.
نشانهها در شیرخوار و کودک بزرگتر
ممکن است شیرخوار درد یا علامت آشکاری نداشته باشد؛ محدودیت بازشدن ران یا تفاوت طول پا از موارد قابل بررسیاند. در کودک بزرگتر، لنگش و در سنین بالاتر درد کشاله ران ممکن است مطرح شود. نبود گریه یا درد، سلامت مفصل را ثابت نمیکند. سابقه خانوادگی، وضعیت تولد و نتیجه معاینات قبلی را به پزشک بگویید؛ تشخیص از روی عکس ظاهری کودک یا مشاهده یک چین پوستی بهتنهایی انجام نمیشود.
تشخیص دیسپلازی ران؛ معاینه و تصویر متناسب سن
معاینه و تصویربرداری باید متناسب با سن و پرسش تشخیصی انتخاب شوند؛ سونوگرافی یا عکس برای همه سنین جای یکدیگر را نمیگیرند. خود تصاویر و گزارشهای قبلی را همراه بیاورید تا روند پایداری و رشد مفصل بررسی شود. اگر موضوع، درد کشاله ران در بزرگسال است، شکل و پوشش مفصل نیز باید ارزیابی شود؛ برنامه شیرخوار را نمیتوان به بزرگسال تعمیم داد.
درمان دیسپلازی؛ هارنس، بریس، گچ یا جراحی
درمان دیسپلازی ران به سن، پایداری مفصل و پاسخ به مراقبت قبلی وابسته است. در بعضی شیرخواران هارنس یا بریس مناسب بررسی میشود؛ در شرایط دیگر ممکن است جااندازی، گچ یا جراحی لازم باشد. وسیله، روش بستن و زمان استفاده باید توسط تیم درمان تعیین و آموزش داده شوند. اگر روش قبلی نتیجه کافی نداشته، قدم بعدی با ارزیابی دوباره انتخاب میشود؛ خرید وسیله مشابه یا تکرار خودسرانه درمان جای آن را نمیگیرد.
مراقبت کودک با هارنس و برنامه پیگیری
مراقبت روزانه کودکِ دارای هارنس یا بریس، برنامه ورزشی عمومی نیست. آموزش پوشککردن، لباسپوشاندن، مراقبت پوست و زمان مجاز بازکردن وسیله را از همان تیم بگیرید؛ بندها را خودسرانه تغییر ندهید. ویزیت و تصویربرداری پیگیری برای بررسی قرارگیری مفصل و تنظیم برنامه اهمیت دارند. مراقبت روزمره و مدت استفاده باید متناسب با وسیله و وضعیت همان کودک روشن شوند.
زمان مراجعه و هماهنگی ارزیابی در مدیگارد
لنگش تازه یا دردناک کودک نیازمند ارزیابی است؛ تب، درد شدید یا ناتوانی تحمل وزن را به رشد یا تشخیص قدیمی نسبت ندهید و سریع بررسی کنید. برای هماهنگی ارزیابی در گروه پزشکان مدیگارد در تهران، سن کودک و درمان قبلی را به پذیرش بگویید و معرفی دکتر علی عالمی و راهنمای ارتوپدی کودکان را ببینید. اگر از شهر دیگری میآیید، زمان حضور پزشک و مدارک لازم را پیش از سفر تأیید کنید؛ تماس پذیرش نباید ارزیابی فوری را عقب بیندازد.
