پرتس چیست و چرا مفصل ران کودک درگیر می‌شود؟
بیماری پرتس یا لگ–کالوه–پرتس، مشکلی در مفصل ران کودک است که با اختلال موقت خون‌رسانی سر استخوان ران ارتباط دارد. استخوان طی مراحل بیماری و ترمیم ممکن است شکل خود را از دست بدهد؛ هدف مراقبت، حفظ حرکت و کمک به شکل مناسب مفصل در دوره رشد است. در این راهنمای گروه پزشکان مدیگارد، مسیر بررسی لنگش، انتخاب درمان و پیگیری کودک را می‌خوانید. نکروز سر ران در بزرگسالان و پرتس کودک، برنامه درمان یکسانی ندارند.
لنگش و درد زانو؛ نشانه‌های قابل بررسی
پرتس ممکن است با لنگش، کمترشدن حرکت ران یا درد کشاله ران و ران شروع شود؛ گاهی کودک فقط از زانو شکایت می‌کند یا درد کمی دارد. زمان شروع لنگش و تغییر بازی، راه‌رفتن و فعالیت مدرسه را یادداشت کنید. محل درد به‌تنهایی تشخیص نمی‌دهد و هر لنگشی پرتس نیست؛ کودک برای بررسی علت به معاینه نیاز دارد.
تشخیص پرتس و نقش عکس‌های پیگیری
پزشک دامنه حرکت ران، الگوی راه‌رفتن و تصاویر را کنار هم بررسی می‌کند. عکس‌های پیگیری برای شناخت مرحله و تغییر شکل سر ران اهمیت دارند و MRI در شرایط منتخب مطرح می‌شود؛ برای هر کودک بررسی یکسانی لازم نیست. عفونت مفصل و در نوجوانان لغزش سر ران، در صورت وجود نشانه‌های متناسب باید بررسی شوند. تشخیص اولیه پایان مراقبت نیست و برنامه پیگیری باید مشخص باشد.
انتخاب درمان پرتس؛ مشاهده، بازتوانی یا جراحی
انتخاب درمان پرتس به سن کودک، مرحله بیماری، میزان درگیری و حرکت مفصل وابسته است. بعضی کودکان با مشاهده نزدیک، تنظیم فشار فعالیت و بازتوانی پیگیری می‌شوند؛ برای برخی، جراحی با هدف قرارگیری مناسب‌تر سر ران در حفره بررسی می‌شود. این انتخاب با دیدن واژه «پرتس» در گزارش به‌تنهایی تعیین نمی‌شود. درباره هدف روش پیشنهادی، محدودیت تحمل وزن و زمان ارزیابی مجدد سؤال کنید؛ کمترشدن درد به معنی پایان دوره ترمیم نیست.
ورزش، بازی و مدرسه در دوره درمان پرتس
ورزش و بازی در پرتس باید با وضعیت همان کودک هماهنگ شود. از پزشک یا درمانگر بخواهید روشن کند دویدن و پرش، ورزش مدرسه، تمرین حفظ حرکت و استفاده از وسیله کمکی هرکدام چه محدودیتی دارند. تمرین کششی یا افزایش فشار خودسرانه جای برنامه فردی را نمی‌گیرد. خانواده و مدرسه باید از فعالیت مجاز آگاه باشند؛ هدف، حفظ حرکت و مراقبت از مفصل در دوره ترمیم است، نه محروم‌کردن بی‌دلیل کودک از همه فعالیت‌ها.
علائم فوری و هماهنگی ارزیابی کودک در مدیگارد
لنگش همراه تب، درد شدید یا ناتوانی تازه در تحمل وزن را صرفاً پرتس ندانید و برای بررسی فوری اقدام کنید. برای ارزیابی برنامه‌ریزی‌شده در تهران، گزارش و خود تصاویر قبلی و روند علائم را همراه بیاورید؛ سوابق دکتر علی عالمی در ارتوپدی کودکان و راهنمای ارتوپدی کودکان مدیگارد در دسترس است. برای هماهنگی می‌توانید با پذیرش تماس بگیرید، اما در وضعیت فوری منتظر نوبت معمول نمانید.